Thưa Phó Thủ tướng, nhiều ĐB đã dẫn lời cử tri cho rằng thuỷ điện xả lũ không báo trước đã làm lũ nặng thêm, Phó Thủ tướng có ý kiến gì về vấn đề này?

- Việc xả lũ của ngành điện đâu phải muốn xả lúc nào thì xả. Việc vận hành xả lũ đều có quy trình nghiêm ngặt. Bản thân hồ chứa đã có khả năng cắt lũ, nhưng nếu lũ to quá thì phải xả theo đúng quy trình bởi nếu không thì vỡ đập, mà vỡ đập thì tai họa còn lớn hơn rất nhiều.    

Vậy nguyên nhân là do thiên tai và thuỷ điện vô can?

- Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên đã trả lời trước QH vừa rồi, mưa ở một số địa phương miền Trung mấy ngày bằng nửa năm. Ninh Thuận khô cằn như thế, vậy mà phải đi chạy lụt, chống ngập. Đó chính là biến đổi khí  hậu. Rất may là trước mùa mưa bão, các tỉnh miền Trung đều có các đoàn đi kiểm tra các hồ chứa. Hồ nào không đảm bảo chất lượng thì không cho tích nước, nước về bao nhiêu xả bấy nhiêu. Bao giờ hồ tốt thì cho tích. Nếu không đảm bảo, cho tích nước mà vỡ ra là chết. Việc quan tâm đến hồ thuỷ điện hay thuỷ lợi là quan tâm đến việc có thực hiện theo đúng quy trình điều hành xả lũ hay không.  Người vận hành chỉ được khuyến khích làm đúng quy trình, không khuyến khích sáng tạo bất cứ cái gì. Ví dụ quy định trên mức nước dâng bình thường là phải xả, nếu vận hành thấy nước hạ du dâng lên mà thương dân giữ lại nước là vi phạm quy trình và đến khi vỡ hồ thì dân còn chết nữa. Quy trình quy định không xả lũ cao hơn lưu lượng lũ về, mức chênh chính là lũ nhân tạo cho hạ du. Đây là điểm hết sức lưu ý và qua đợt kiểm tra vừa rồi không có chuyện đó. Vi phạm việc này trưởng ca mất chức ngay lập tức.

Vậy có hay không sự buông lỏng quản lý  khi ở Hố Hô vừa qua cửa xả  bị kẹt cứng, nhưng lại không có người trực và hậu quả đã xảy ra rất lớn?

- Thì đúng thế, Hố Hô đang xây dựng, chưa đưa vào vận hành nên người vận hành chưa chuẩn. Đây là vấn đề cần rút kinh nghiệm và xử lý trách nhiệm.

Quy trình được đặt ra như vậy, nhưng khi mưa lũ vẫn tiếp tục, thuỷ điện lại buộc xả thêm lũ theo quy trình và như vậy hạ du lại ngập thêm?

-  Thì phải lựa chọn một trong hai cách. Nếu anh là người ở dưới hạ du thì chọn ngập thêm hay vỡ hồ để lũ cuốn? Đây là điều phải chấp nhận vì quan điểm là xả lũ để hậu quả không tồi hơn. Vấn đề quan trọng là phải thông báo trước cho tất cả các xã dọc sông để kịp sơ tán người dân.

Xin cảm ơn Phó Thủ tướng!